Monitorowanie suszy rolniczej

 

W Centrum Teledetekcji monitorujemy od roku 1997 warunki wzrostu roślin uprawnych, na które składa się kondycja roślin oceniona na podstawie modeli utworzonych z danych satelitarnych NOAA AVHRR. Kondycja roślin jest przedstawiona przestrzennie.

Modele zawierają wskaźnik temperatury powierzchni czynnej dla jednostki obserwacji satelitarnej 1km2 dla każdego 10-dniowego okresu wzrostu roślin. Poprzez wyprowadzone w IGIK wskaźniki roślinne charakteryzujące ich fenologię oraz zapotrzebowanie na wodę w fazach rozwoju, określany jest stopień występowania suszy i jej wpływ na obniżenie plonów. Monitoring prowadzony jest od zasiewów jesiennych poprzez wzrost wiosenny, aż do zbiorów. 

SUSZA ROLNICZA 2016

Poniżej przedstawiamy mapy obrazujące obszary gdzie warunki wzrostu określone na podstawie temperaturowego wskaźnika kondycji roślin dla terenów rolniczych są przeciętne (kolor jasno-zielony ), bardzo dobre ( ciemno-zielony i granatowy ), zagrożone suszą (pomarańczowy) i obszary występowania natężenia suszy ( kolor czerwony ). Sporządzamy je w kolejnych dekadach sezonu rolniczego od pierwszej dekady maja.

 

dekada 13 (1 - 10 maja) 2015 dekada 14 (11 - 20 maja) 2015
dekada 15 (21 - 30 maja) 2016 dekada 16 (1 - 10 czerwca) 2016
dekada 17 (11 - 20 czerwca) 2016 dekada 18 (21 - 30 czerwca) 2016
dekada 19 (1 - 10 lipca) 2016 dekada 20 (11 - 20 lipca) 2016
dekada 21 (21 - 31 lipca) 2016 dekada 22 (1 - 10 sierpnia) 2016
dekada 23 (11 - 20 lipca) 2016 dekada 24 (21 - 31 sierpnia) 2016
 

W bieżącym roku począwszy od drugiej połowy maja występowały wysokie temperatury i mała ilość opadów, początkowo w północnej części Polski, potem w centralnej i południowo-wschodniej. Nasze modele wskazują na niewystarczające uwilgotnienie terenów rolniczych od połowy maja do końca czerwca, a więc w okresie bardzo ważnym dla wegetacji zbóż. W Polsce centralnej i południowo-wschodniej możemy mówić o występującej suszy.  Na początku lipca nastąpiła niezbyt długotrwała poprawa. Przełom lipca i sierpnia przynosi znaczną poprawę wilgotności gruntów rolniczych. Jednak przez trzy dekady sierpnia utrzymuje się susza w części centralnej Polski, co może mieć duży wpływ na kondycję roślin i wysokość plonów takich upraw jak buraki, ziemniaki czy kukurydza.

Występowanie suszy ma bezpośredni wpływ na wysokość plonów upraw rolniczych które nie są sztucznie nawadniane. Nasze prognozy plonów znajdują się w sekcji Prognozowanie plonów.

     

W klimatycznych warunkach Polski susze wywołują duże szkody w roślinach powodując znaczne obniżenie plonów. Susza bezpośrednio wywołana jest zakłóceniem bilansu wodnego Na zakłócenie to wpływa susza atmosferyczna spowodowana niedoborem opadów, susza glebowa spowodowana nadmiernym wysuszeniem gleb oraz susza hydrologiczna powodująca obniżenie się poziomu wód gruntowych. W minionym pięćdziesięcioleciu susze o dużym gospodarczym znaczeniu wystąpiły w roku 1951, 1953, 1959, 1963, 1964, 1969, 1971, 1976, 1982, 1988, 1989, 1990 oraz największa w 1992 roku powodująca zmniejszenie plonów zbóż ozimych o 15%, a zbóż jarych o 20%. W ostatnim okresie wystąpienie suszy zanotowano w latach 2000, 2003 2006 oraz 2015.

 

Projekty badawcze dotyczące tego tematu to: